تبلیغات
پرورشی سوریه - مقاله خود کارآمدی
شنبه 19 دی 1388

مقاله خود کارآمدی

   نوشته شده توسط: سید مهدی نبه الهدایی    نوع مطلب :مشاوره ،

عنوان : خودکارآمدی

 خود کارآمدی تجارت خانگی

     خودکارآمدی[1] یکی از مفاهیم کاربردی در نظریه های یادگیری اجتماعی و یا نظریه شناختی اجتماعی برای رفتار حرفه ای است (هاکت ، لنت و براون ، 1994 و 1996 ؛ نقل از بتروهاکت ، 1998؛ نقل از  مصحف ، 1384).

     خودکارآمدی یعنی اینکه یک فرد چگونه شیوه های مورد نیاز برای رسیدن به موقعیتهای مورد انتظار را سازمان می دهد و آنها را اجرا می کند (بندورا ، 1980 ، نقل از کلونینجر[2] ، 2004) .

     به نظر بندورا (1989) خودکارآمدی یعنی اینکه معتقد باشیم می توانیم با وضعیت های مختلف کنار بیایم. کسانی که خیلی خود بسنده هستند، انتظار دارند موفق شوند و غالباٌ موفق می شوند و کسانی که چندان خودکارآمد نیستند ، در مورد توانایی خود در انجام تکالیف شک دارند و به همین جهت نیز کمتر موفق می شوند از همین رو عزت نفس آنها کم است (شارف ، ترجمه فیروزبخت، 1381).

     اینکه ما معیارهای رفتارمان را تا چه اندازه درست برآورد کرده باشیم ، احساس کارآیی شخصی ما را تعیین    می کند. در نظام بندورا منظور از کارایی شخصی احساسهای شایستگی، کفایت و قابلیت در کنار آمدن با زندگی است. برآورده کردن و حفظ معیارهای عملکردمان، کارایی شخصی را افزایش می دهد، ناکامی در برآوردن و حفظ آن معیارها، آن را کاهش می دهد ( شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) . 

     ادراک خودکارآمدی به انتظارات افراد در مورد توانایی شان برای عمل در موقعیتهای آینده برمی گردد. افرادی با احساس خودکارآمدی بالا احتمالاٌ در برخورد با مسائل مشکل، بیشتر تلاش می کنند، در تلاشهایشان استقامت می ورزند، در طول انجام مسائل بیشتر آرام هستند تا برانگیخته باشند و افکارشان را تحلیل گرانه سازمان می دهند (پروین[3]، سروان[4] و جان[5]، 2005).

     در بین افکار خود ارجاعی که برانگیزه ، احساس و عملکرد انسانها تاثیر می گذارند ، اثر هیچ چیزی فراگیرتر از قضاوت افراد در مورد کارآمدی آنها نمی باشد (بندورا ، 1997 ، نقل از پروین و جان ، 1999) . دریافت خودکارآمدی با توانایی افراد برای کاربرد شیوه هایی که به آنها کنترل بر رویدادهایی که بر زندگی شان اثر        می گذارند مربوط است. عقاید خودکارآمدی شکل دهنده ی پایه و اساس عملکرد افراد است. افرادی که معتقدند می توانند نتایج مطلوب را توسط فعالیتشان ایجاد کنند، برای دنبال کردن کارها در صورت برخورد با مشکلات دلگرمی دارند. (پروین و جان ، 1999).

     شخصی که شک دارد بتواند رفتار خاص مورد انتظار را انجام دهد دارای خودکارآمدی پایین است. خودکارآمدی بالا به تلاش و پافشاری در برخورد با مساله و به دست آوردن اهداف بالاتر منتهی می شود، در حالی که خودکارآمدی پایین باعث یاس و دست کشیدن از کار می شود (بندورا ، 1989 ، نقل از کلونینجر ، 2004) . 

     افرادی که کارایی شخصی کمی دارند ، احساس می کنند که در اعمال کنترل بر رویدادهای زندگی درمانده و ناتوان اند. آنها معتقدند هر تلاشی که می کنند بیهوده است. هنگامی که آنها با موانع روبرو می شوند ، اگر تلاش های اولیه ی آنها در برخورد با مشکلات بی نتیجه بوده باشد ، سریعاٌ قطع امید می کنند. افرادی که کارایی شخصی بسیار کمی دارند حتی تلاش نمی کنند بر مشکلات غلبه کنند، زیرا آنها متقاعد شده اند که هر کاری انجام دهند بیهوده است و تغییری در اوضاع ایجاد نمی کند. کارایی شخصی کم می تواند انگیزش را نابود سازد، آرزوها را کم کند، با توانایی های شناختی تداخل نماید و تاثیر نامطلوبی بر سلامتی جسمانی بگذارد. ( شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) .

     افرادی که کارایی شخصی زیادی دارند معتقدند که می توانند به طور موثر با رویدادها و شرایطی که  مواجه  می شوند برخورد کنند. از آنجایی که آنها در غلبه بر مشکلات انتظار موفقیت دارند، در تکلیف ها استقامت نموده و اغلب در سطح بالایی عمل می کنند. این افراد از اشخاصی که کارایی شخصی کمی دارند ،  به توانایی های خود اطمینان بیشتری داشته و تردید کمی نسبت به خود دارند. آنها مشکلات را چالش می بینند و نه تهدید و فعالانه موقعیت های جدید را جستجو می کنند. کارایی شخصی زیاد، ترس از شکست را کاهش می دهد، سطح آرزوها را بالا می برد و توانایی مساله  گشایی و تفکر تحلیلی را بهبود می بخشد ( شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) .

     افراد با خود کارآمدی پایین از وظایف مشکل اجتناب می کنند، چون آنها را به عنوان یک تهدید نگاه          می کنند. آنها آرزوهای کمی دارند و تعهد ضعیفی برای تعقیب اهدافی که انتخاب می کنند دارند (پروین و  جان ، 1999). درعوض آنهایی که خود کارآمدی بالا دارند به مسائل مشکل به عنوان چالشی برای یادگیری بیشتر نگاه می کنند تا تهدیدی که باید از آن اجتناب کنند. آنها علایق شان را در حیطه چیزهایی که می توانند انجام دهند گسترش می دهند و تعهد عجیبی نسبت به انجام آن پیدا می کنند. آنها وقتی که با انجام مسائل مشکل مواجه       می شوند به چگونگی انجام موفقیت آمیز آن بیشتر تمرکز می کنند تا عوامل شخصی مخرب. آنها شکست خود را به فقدان دانش یا مهارت ، نقص راهکارها یا عدم کافی بودن تلاش و کوشش نسبت می دهند (پروین و جان ، 1999).

     افراد از نظر میزان خودکارآمدی در مورد مسائل مختلف متفاوت هستند. بنابراین یک فرد ممکن است در انجام یک تکلیف از خودکارآمدی بالایی برخوردار باشد و در انجام تکلیف دیگر از خودکارآمدی کمی برخوردار باشد. این موضوع می تواند توضیح این مطلب باشد که چرا بعضی از افراد بعضی کارها را خوب انجام می دهند ولی از عهده انجام کارهای دیگر برنمی آیند. (اسپکتور[6] ، 2003) .

عوامل اصلی ایجاد خودکارآمدی

     به نظر بندورا (1989) چهار عامل اصلی در شخص ایجاد خودکارآمدی می کنند (شارف ، ترجمه فیروزبخت، 1381): عملکردهای موفقیت آمیز ، تجارب نیابتی ، اقناع کلامی و کاهش برانگیختگی هیجانی.

    عملکردهای موفقیت آمیز : منظور بندورا از موفقیت های عملکردی این است که موفقیت های قبلی انتظارات فرد را بالا می برند و خود بسندگی وی را بیشتر می کنند. تجربه های موفق قبلی نشانه های مستقیمی را برای سطح تسلط و شایستگی ما فراهم می آورد. موفقیت های قبلی ، قابلیت های ما را نشان می دهند و احساس کارایی شخصی ما را تقویت می کنند. شکست های قبلی، مخصوصاٌ شکست های مکرر در کودکی، احساس کارایی ما را کم  می کنند.  

    تجربه های جانشینی یا نیابتی : عبارتند از مشاهده دیگران و گفتن این جمله به خویش که «من هم می توانم این کار را انجام دهم» . دیدن افراد دیگری که موفقیت آمیز عمل می کنند، احساس کارایی شخصی را تقویت         می کند، مخصوصاٌ اگر افرادی را که مشاهده می کنیم، از نظر توانایی ها مشابه خودمان بدانیم. در واقع می گوییم «اگر آنها می توانند آن کار را انجام دهند، پس من هم می توانم» . در مقابل دیدن افرادی که شکست می خورند ، می تواند کارایی شخصی ما را کم کند. بنابراین ، این الگوهای موثر، تاثیر مهمی بر احساسهای کفایت و شایستگی ما دارند. این الگوها همچنین برای برخورد با موقعیت های دشوار، راهبردها و روشهای مناسبی را به ما نشان         می دهند.

    اقناع کلامی به تاثیر تحسین ها و تشویق های دیگران بر انتظارات اشخاص اشاره دارد. یعنی اینکه به افراد گفته شود آنها توانایی رسیدن به هر چیزی را که می خواهند  دارند،  می تواند کارایی شخصی را افزایش دهد.

     این کار معمولاٌ توسط والدین، معلمان، همسران، دوستان و درمانگران انجام می شود. برای اینکه قانع سازی کلامی موثر افتد باید واقع بینانه باشد.

     کاهش اضطراب یا انگیختگی فیزیولوژیکی و هیجانی به شخص اجازه عملکرد دقیق تر و آرام تر  می دهد.  «زمانی که مردم توسط انگیختگی آزارنده به ستوه نیامده اند از هنگامی که آنها تنیده و دل آشفته اند تمایل بیشتری به انتظار موفقیت دارند .» ( بندورا 1982 ، ص 112 شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) .

     در مجموع ، بندورا دریافته است که هرچه سطح انگیختگی فیزیولوژیکی و هیجانی شخص بالاتر باشد، سطح کارایی شخصی او پایین تر است. به سخن دیگر در یک موقعیت معین، هرچه بیشتر دچار ترس ، اضطراب ، یا تنش شویم کمتر احساس می کنیم که می توانیم به اندازه کافی با آن کنار بیاییم ( شولتز و  شولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) .

     بندورا نتیجه گرفت که برخی از شرایط ، کارایی شخصی را افزایش می دهند ( شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) :

1-  مواجه کردن افراد  با تجربه های موفقیت آمیز با ترتیب دادن هدفهای دست یافتنی ، موفقیت عملکرد را زیاد می کند.

2-  مواجه کردن افراد با الگوهای مناسبی که عمل موفقیت آمیز دارند، تجربه های موفق جانشینی را بهتر     می کند.

3-  فراهم آوردن قانع سازی کلامی ، افراد را ترغیب می نماید که باور کنند توانایی عمل موفقیت آمیز را دارند.

4-  تقویت کردن انگیختگی فیزیولوژیکی از طریق رژیم غذایی مناسب ، کاهش استرس، و برنامه های ورزشی ، بنیه و توانایی کنار آمدن را افزایش می دهد.

چگونگی تاثیر درک خود کارآمدی بر تجربه و فعالیت 

     درک خودکارآمدی بر تجربه و فعالیت نیز تأثیر دارد که از دیدگاه پِروین ، سروان و جان ( 2005 ) بیان        می شود .

- انتخاب : عقاید خودکارآمدی بر اهداف فرد تاثیر می گذارد (مثلاٌ افرادی با عقاید خودکارآمدی بالا اهداف مشکل تر، اهداف چالش برانگیزتر نسبت به آنانی که احساس خودکارآمدی پایین دارند ، انتخاب   می کنند.

- تلاش ، مقاومت و عملکرد : افرادی با عقاید خودکارآمدی بالا تلاش بیشتر و مقاومت بیشتری نشان  می دهند و فعالیت بهتری نسبت به آنهایی که عقاید خودکارآمدی پایین تر دارند نشان می دهند (استاجکویک[7] و لوتانز ، 1988).

- هیجان : افرادی با عقاید خودکارآمدی بالا به مسائل با خلق بالاتری (به عنوان مثال ، اضطراب و افسردگی ) نسبت به افرادی با خودکارآمدی پایین برخورد می کنند.

- هیجان : افراد با عقاید خود کارآمدی بالاتر بهتر قادر هستند خودشان را با استرس و یاس و نومیدی سازگار کنند.

بندورا شواهد مرتبط با عقاید خودکارآمدی در انگیزش  و عملکرد را بدین صورت خلاصه کرده است: افراد خوش بین نسبت به افراد بدبین مقاومتر هستند. عقیده به خود[8] ضرورتاٌ باعث تضمین موفقیت نمی شود، اما عدم اعتقاد به خود[9] به طور حتم باعث ریختن تخم شکست می شود (بندورا ، 1997 ، ص 77، نقل از پروین ، سروان و جان ، 2005).

مراحل رشد خودکارآمدی

مراحل رشد خودکارآمدی ( به نقل از شولتز و شولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383 ) عبارتند از :

- کودکی

    کارآیی شخصی به تدریج رشد می کند. زمانی که کودکان می کوشند بر محیط فیزیکی  و اجتماعی شان اعمال نفوذ کنند، پرورش کارایی شخصی را آغاز می نمایند. آنها آموختن توانایی هایشان، مثل مهارت جسمانی، مهارت اجتماعی و توانایی زبان را آغاز می کنند. این توانایی ها تقریباٌ به طور مستمر به کار برده  می شوند و عمدتاٌ از طریق تاثیرشان بر والدین، و محیط عمل می کنند. به صورت ایده آل، والدین به فعالیتها و تلاش های کودک خود برای برقرار کردن رابطه ، پاسخ می دهند و محیط تحریک کننده ای را فراهم می آورند و اجازه ی آزادی رشد و کاووش را به کودک می دهند.

     این تجربیات اولیه کارایی ساز، برای پسرها و دخترها فرق می کنند. بررسی ها نشان داده اند که مردان دارای کارایی شخصی زیاد ، به هنگام کودکی روابط گرمی با پدران خود داشته اند . مادران آنها متوقع تر از پدرانشان بوده و سطوح بالای عملکرد و موفقیت را انتظار داشتند . در مقابل، زنان دارای کارایی شخصی زیاد به هنگام کودکی برای سطوح بالای موفقیت از جانب پدر تحت فشار بوده اند. (اشنی ویند ، 1995).

     زمانی که دنیای کودک تاثیر همشیرها ، همسالان و بزرگسالان دیگر را می پذیرد ، تاثیر والدین  که در سالهای اوان کودکی بسیار مهم بودند، کاهش می یابد. معلمان از طریق تاثیرشان بر رشد توانایی های شناختی و مهارتهای مساله گشایی که برای عملکرد کارآمد بزرگسال حیاتی هستند، بر قضاوتهای کارایی شخصی اثر  می گذارند.

- نوجوانی

     تجربیات انتقال نوجوانی شامل کنار آمدن با درخواستها و فشارها، از آگاهی جنسی گرفته تا انتخاب  دانشگاه و شغل است. در هر موقعیتی که مستلزم سازگاری است، نوجوانان باید شایستگی های جدید ارزیابی های جدید از توانایی هایشان را ایجاد نمایند. بندورا خاطرنشان ساخت که موفقیت این مرحله انتقالی بین کودکی و بزرگسالی به سطح کارایی شخصی ایجاد شده در طول سالهای کودکی بستگی دارد.

-  بزرگسالی

     بندورا بزرگسالی را به اوان بزرگسالی  و سالهای میانی تقسیم کرد. اوان بزرگسالی مستلزم سازگاریهای بیشتر با مسائلی چون ازدواج، پدر و مادری و ارتقاء شغلی است. کارایی شخصی زیاد برای عملکرد موفق در این تکلیف ها ضروری است. افرادی که کارایی شخصی کمی دارند، نمی توانند با این موقعیت های اجتماعی برخوردی شایسته داشته باشند  و احتمالاٌ از عهده سازگاری برنمی آیند.

     سالهای میانی بزرگسالی نیز استرس زا هستند ، به طوری که افراد زندگی خود را ارزیابی مجدد می کنند، با محدودیت هایشان مواجه می شوند ، و احساس کارایی شخصی خود را تصریح مجدد می نمایند. افراد میانسال باید تواناییها ، مهارتها و هدفهای خود  را ارزیابی مجدد کنند و فرصتهای تازه ای  را برای رشد و بیان حال بیابند.

- پیری

      ارزشیابی های کارایی شخصی در پیری دشوار است. توانایی های ذهنی وجسمی رو به کاهش، بازنشستگی از کار فعال  و کناره گیری از زندگی اجتماعی، دور جدیدی از خود ارزیابی را می طلبد. پایین بودن خودکارآمدی می تواند به صورت نوعی پیشگویی کام بخش[10] تاثیر بیشتری برکارکرد جسمی و ذهنی بگذارند. اگر معتقد  باشیم که دیگر کاری نمی توانیم انجام دهیم، پس ممکن است حتی تلاش هم نکنیم. به نظر بندورا ، خودکارآمدی ما عامل مهمی در تعیین موفقیت یا شکست ما در سراسر عمر است.

خودکارآمدی و تفاوتهای سنی و جنسیتی : به نظر می رسد که کارایی شخصی در نتیجه جنسیت و سن فرق        می کند. پژوهش با کودکان و بزرگسالان نشان می دهد که مردان به طور متوسط از نظر کارایی شخصی بالاتر از زنان هستند. این تفاوتهای جنسیت حدود 20 سالگی به اوج می رسد و در سالهای بعدی کاهش می یابد. در هر دو جنس، کارایی شخصی در طول دوران کودکی و اوان بزرگسالی افزایش می یابد، در میانسالی به اوج  می رسد ، و بعد از 60 سالگی کاهش می یابد (گکاس، 1989 ؛ و ودوارد و والستون ، 1987 نقل از شولتز و شولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383).

     هاکت و بتز (1981) اولین کسانی بودند که نظریه شناختی اجتماعی بندورا را که بر نقش خودکارآمدی در انتخاب شغلی تاکید دارد به کار گرفتند. آنها بر نظریه خودکارآمدی برای تبیین انتخاب های شغلی زنان متمرکز شدند و پیشنهاد کردند که کارآمدی پایین ، محدودیت طیف انتخاب های شغلی زنان را تبیین می کند. (سوانسون و فوأد ، ترجمه موسوی ، 1381).

     لنت و همکاران (1994) همچنین طرح می کنند که متغیر تفاوت های فردی و جمعیت شناختی (همچون جنس ، نژاد ، قومیت و شرایط اقتصادی اجتماعی ) با پیشینه و متغیرهای بافتی تعامل دارند و بر تجارب یاد گرفته شده که در باورهای خودکارآمدی نقش دارد تاثیر می گذارد.  در عوض این انتظارات کارآمدی با پیامد مورد انتظار که افراد در مورد نتایج رفتارشان دارند مرتبط هستند  (سوانسون و فوأد ، ترجمه موسوی ، 1381).

     تفاوت های جنسیت در کارایی شخصی نقش مهمی را در انتخاب شغلی ما ایفا می کند. پژوهش نشان داده است که مردان هم برای مشاغل به اصطلاح مردانه و هم زنانه، کارایی شخصی زیادی را در خود می بینند.  در مقابل زنان برای مشاغل به اصطلاح زنانه خود کارآمدی بالا، اما برای مشاغل به اصطلاح مردانه خود کارآمدی پایینی در خود  می بینند (شولتز  و شولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383).

خودکارآمدی  و عملکرد تحصیلی

     پژوهش بین کارایی شخصی و عملکرد تحصیلی رابطه ی مثبت معنی داری را نشان می دهد (مولتون ، براون و لنت ، 1991 ، نقل از شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) . معلمان دارای درجه ی بالای خودکارآمدی در توانایی های تدریس خود ، فرصتهای بیشتری را برای عملکرد موفق دانش آموزان به وجود می آورند (جیبسون  و دمبو ، 1984 ، نقل از شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383) . معلوم شده است که کارایی شخصی در دانش آموزان به طور مثبت به انگیزش ، سطح تلاش و استقامت در کلاس درس وابسته است. (زیمرمن ، 1995 ،  نقل از شولتز وشولتز ، ترجمه سید محمدی ، 1383).

خودکارآمدی  و سلامت جسمانی

       معلوم شده است که خودکارآمدی بر سلامت جسمانی هم تاثیر می گذارد. سلامت به طور قابل  ملاحظه ای وابسته به سبک زندگی است و سبک زندگی که مردم به مناسبت خود - تنظیمی[11] انتخاب می کنند به طور عمده توسط خودکارآمدی تعیین می شود (بندورا ، 2001، نقل از کلونینجر ، 2004) .



[1]- self–efficacy 

[2] - Cloninger

[3] - Pervin

[4] - Cervone

[5] - John

[6] - Spector

[7] - Stajkovic

[8] - self - belief

[9] - self - disbelief

[10] - self - fullfilment

[11] - self- regulation

 


buy cialis germany
پنجشنبه 15 آذر 1397 11:48 ب.ظ

Truly lots of terrific tips.
rezeptfrei cialis apotheke cialis 5 mg funziona calis brand cialis generic cialis dose 30mg cialis daily dose generic cialis generique cialis prices in england cialis generic tadalafil buy acquistare cialis internet
buy cialis online
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:19 ق.ظ

Good forum posts. Kudos!
canadian discount cialis how to purchase cialis on line we like it safe cheap cialis prezzo cialis a buon mercato price cialis per pill buy cialis uk no prescription canadian drugs generic cialis precios de cialis generico generic cialis levitra cialis price in bangalore
Buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:45 ق.ظ

Amazing info. Cheers!
we choice free trial of cialis cialis tadalafil online click here to buy cialis cialis great britain cialis 5 mg schweiz cialis 5 effetti collaterali cialis generic tadalafil buy generic cialis at walmart cialis 20 mg effectiveness cialis para que sirve
buy cialis online best price
سه شنبه 13 آذر 1397 12:21 ب.ظ

Truly loads of awesome information.
we like it safe cheap cialis cialis generika cialis alternative 5 mg cialis pharmacie en ligne are there generic cialis buying brand cialis online price cialis wal mart pharmacy only now cialis for sale in us cialis prezzo al pubblico dosagem ideal cialis
buy cheap cialis in canada
سه شنبه 13 آذر 1397 12:48 ق.ظ

You made your position very nicely!.
cialis tablets australia buy cialis sample pack buy cialis sample pack cialis venta a domicilio cialis generika enter site natural cialis tadalafil tadalafil 20 mg acquistare cialis internet canada discount drugs cialis
Cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 11:48 ق.ظ

You have made your point!
bulk cialis generic cialis in vietnam cialis 20mg cialis pills in singapore cialis 100mg suppliers look here cialis order on line 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis 5 mg funziona cialis generico lilly cialis patentablauf in deutschland
buy cialis germany
دوشنبه 12 آذر 1397 12:25 ق.ظ

Position very well applied..
buy cheap cialis in uk low cost cialis 20mg cialis super kamagra ou trouver cialis sur le net cialis with 2 days delivery cialis pills in singapore acquistare cialis internet cialis generique 5 mg cialis mit grapefruitsaft buy cialis online
buy tadalafil
یکشنبه 11 آذر 1397 11:16 ق.ظ

This is nicely expressed! !
price cialis best only now cialis 20 mg achat cialis en suisse cialis savings card cuanto cuesta cialis yaho cialis professional from usa we like it cialis soft gel we recommend cialis info enter site natural cialis cialis dosage amounts
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 12:24 ق.ظ

Thank you, Terrific stuff!
get cheap cialis tadalafil 20mg effetti del cialis we use it 50 mg cialis dose buy cialis generic low dose cialis cialis prezzo di mercato cialis en mexico precio cialis uk next day we choice cialis pfizer india
Generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 11:09 ق.ظ

Wow all kinds of amazing knowledge!
tarif cialis france cipla cialis online cialis 5 mg effetti collateral cialis 5mg cialis 5 mg buy acquistare cialis internet acheter cialis meilleur pri cialis great britain discount cialis cialis dose 30mg
cialis
جمعه 9 آذر 1397 11:53 ب.ظ

Really a good deal of beneficial material!
cialis generika cialis name brand cheap we choice cialis pfizer india what is cialis cialis generico in farmacia link for you cialis price prezzo di cialis in bulgaria price cialis per pill cialis sans ordonnance cialis wir preise
Cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 12:17 ب.ظ

Many thanks, Plenty of tips.

cialis soft tabs for sale cialis pills price each cialis 20 mg cialis 5 mg schweiz cialis canada on line cialis without a doctor's prescription cialis 10 doctissimo cialis flussig buy cialis uk no prescription deutschland cialis online
Cialis prices
جمعه 9 آذر 1397 12:49 ق.ظ

Information very well applied!!
cialis en 24 hora cialis pills venta cialis en espaa cialis para que sirve how do cialis pills work tadalafil cialis prices cialis for sale callus estudios de cialis genricos
Buy generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:28 ب.ظ

Nicely put, Appreciate it.
acquistare cialis internet cialis alternative canadian discount cialis estudios de cialis genricos cialis online holland cialis vs viagra generic cialis 20mg uk buy generic cialis tadalafil 20mg cialis coupon
buy cialis delhi
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:05 ق.ظ

You mentioned it superbly.
generic cialis pro i recommend cialis generico cialis generico postepay cialis usa cost prix cialis once a da precios cialis peru cialis online deutschland callus cialis rckenschmerzen achat cialis en europe
buy tadalafil pills
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:43 ب.ظ

Many thanks. Terrific stuff!
we choice free trial of cialis cialis kaufen bankberweisung buy cialis online viagra or cialis weblink price cialis cialis online holland only best offers cialis use does cialis cause gout non 5 mg cialis generici we choice cialis pfizer india
Cialis 20 mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:41 ق.ظ

Really plenty of wonderful knowledge!
cialis 5 mg effetti collateral price cialis per pill cialis pas cher paris cialis rckenschmerzen does cialis cause gout cialis pills price each how does cialis work we recommend cialis best buy dosagem ideal cialis cilas
levitra 20 mg
پنجشنبه 19 مهر 1397 01:17 ق.ظ

Many thanks! Lots of advice!

levitra 10 mg prezzo levitra without a doctor prescription cheap 20mg levitra buy levitra 20 mg buy levitra 20 mg buy generic levitra levitra 10 mg prezzo levitra generic vardenafil 20mg levitra
buy cialis online us pharmacy
سه شنبه 10 مهر 1397 01:10 ق.ظ

Really tons of awesome data!
we like it safe cheap cialis cialis italia gratis import cialis cialis 5 mg para diabeticos cialis 10 doctissimo acquisto online cialis we choice cialis uk calis where cheapest cialis buy cialis cheap 10 mg
buy generic cialis
شنبه 7 مهر 1397 11:11 ب.ظ

Thanks a lot. I like this!
comprar cialis navarr side effects of cialis enter site 20 mg cialis cost prices for cialis 50mg cialis 05 buying cialis on internet recommended site cialis kanada achat cialis en europe cialis savings card cialis 5 mg effetti collateral
canada online pharmacy
شنبه 31 شهریور 1397 02:32 ب.ظ

Thanks a lot. Ample content.

northwest pharmacies online canada vagra canada medications information prescription drugs without prior prescription canadian online pharmacies reviews legitimate canadian mail order pharmacies drugstore online shopping canadianpharmacyusa24h online pharmacies tech school canadian online pharmacies reviews
cialisvipsale.com
چهارشنبه 28 شهریور 1397 04:33 ب.ظ

Really a lot of great knowledge.
cialis 10 doctissimo cialis price in bangalore trusted tabled cialis softabs cialis professional yohimbe acquisto online cialis we like it cialis price 5 mg cialis pharmacie en ligne buy cialis online cialis 5 mg scheda tecnica cialis for sale south africa
http://eddrugsgeneric.com/
سه شنبه 27 شهریور 1397 01:23 ب.ظ

Amazing material. Regards!
cialis coupon tarif cialis france order a sample of cialis best generic drugs cialis cialis 5 mg scheda tecnica cialis tadalafil online ou trouver cialis sur le net dosagem ideal cialis enter site very cheap cialis free generic cialis
buycialisky.com
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:06 ق.ظ

Awesome information. With thanks.
cialis generique 5 mg generic low dose cialis cialis usa cost cialis 5 effetti collaterali cialis 10mg prix pharmaci buy original cialis generic cialis pill online sublingual cialis online cialis tablets cialis generic
canadian pharmacies
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:16 ب.ظ

Amazing information. Regards.
drugstore online canada drugstore online canada online pharmacies surrey canadian drugstore best canadian mail order pharmacies online pharmacy canada aarp recommended canadian pharmacies canada online pharmacies medication canadian drugs drugs for sale deep web
viagra generic
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:34 ق.ظ

Terrific material. Regards.
buying viagra viagra pharmacy viagra buy viagra without rx how buy viagra sildenafil generic uk viagra side effects buy viagra safely buy viagra without consultation cheap viagra online pharmacy vigara
Cialis generic
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:02 ب.ظ

With thanks, I value it!
cialis online holland cialis generico en mexico cialis 5 mg buy cialis prezzo al pubblico enter site 20 mg cialis cost buy name brand cialis on line cialis daily reviews cialis canada brand cialis nl cialis 5 mg
buycialisonla.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:30 ق.ظ

Cheers. Loads of postings.

cialis with 2 days delivery tadalafil cialis kamagra levitra canadian drugs generic cialis generic cialis in vietnam overnight cialis tadalafil callus cialis in sconto miglior cialis generico cialis herbs
viabiovit.com/viagra-without-perscriptions.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:40 ق.ظ

You actually stated this effectively!
buy viagra uk no prescription buy generic viagra cheap how to get cheap viagra where to buy viagra online uk cost of viagra viagra order online uk get prescription for viagra buy viagra where can i buy the cheapest viagra online pharmacy for viagra
withoutadoctorsprescriptions.com/tadalafil-without-a-doctors-prescription.html
یکشنبه 21 مرداد 1397 08:44 ب.ظ

You actually mentioned this effectively.
cialis 20 mg effectiveness viagra or cialis try it no rx cialis purchasing cialis on the internet order a sample of cialis cialis professional from usa we use it 50 mg cialis dose low cost cialis 20mg purchasing cialis on the internet cialis wir preise
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30