تبلیغات
پرورشی سوریه - مقاله:مشاوره شغلی
یکشنبه 20 دی 1388

مقاله:مشاوره شغلی

   نوشته شده توسط: سید مهدی نبه الهدایی    نوع مطلب :مشاوره ،

عنوان :  مشاوره ی شغلی

 

     در طول قرون همگام با تکامل گونه های انسانی ،  دنیای کار نیز تغییرات شگرفی داشته است.  اجداد اولیه ما فرصتهای انتخاب شغلی محدودی داشته اند (اکسلسون[1] ، 1999، نقل از نیستول ، 2003) . آنچه انسانهای آن دوره انجام می دادند اساساٌ برای حفظ بقای گونه ها بوده است. اما امروزه، انسانها برای کار کردن دلایل بسیاری دارند که در ورای کسب پول برای غذا و پناهگاه می باشد. برخی از آنها برای بالا بردن ارزش و شأن خود، برخی برای استقلال ، برخی از آنها برای کمک به مردم و عده ای نیز برای تجربه قدرت  وتسلط کار می کنند. همچنان که نیازهای انسان در طول حیات تغییر کرد، نوع کاری که آنها آن را پرسود تلقی می کنند نیز تغییر کرده است. این تغییرات و رویکردهای جدید به شغل نیز به خودی خود تغییرات شغل را سبب شد که در طول حیات یک انسان ممکن است اتفاق بیفتد (نیستول ، 2003).

     مشاوره ی شغلی یک مفهوم وسیعتر است که شامل نظریه های پیشرفت شغلی متعدد برای تعیین یک بنیان قوی نظری می باشد.

     از نظر کاپوزی و گروس[2] (1991) مشاوره شغلی به بیان ساده عبارت است از فرایند ارزیابی مراجعان به منظور بررسی و حل مشکلات مربوط به شغل می باشد. بنابراین محور مشاوره شغلی باید موارد زیر باشد:

     پیشرفت مهارت های ارتباطی ، رشد راهبردهای افزایش رضایت زناشویی در موقعیت دوگانه شغلی ، کشف تکنیک های تصمیم گیری، ارتقاء مهارت های تصمیم گیری ، جستجو برای فعالیت های اوقات فراغت متناسب با محدودیت های مالی و فیزیکی ، کشف قوانین و نقش تضادهای همراه انسان و آموزش مدیریت استرس، همراه با فعالیت های سنتی مشاوره شغلی مانند انتخاب شغل و ادامه آن، رشد دیدگاه بهتر نسبت به مهارتها، تکمیل کردن رزُمه و آموزش استراتژی هایی برای جمع آوری اطلاعات شغلی.

     از دیدگاه انگلز[3] و همکاران (1995 ، ص 134 ، نقل از نیستول ، 2003) ، مشاوره شغلی عبارت است از «یکسری از مداخلات عمومی و خاص در طول حیات که به وظایف زیر می پردازد : درک از خود ، وسعت دادن به افق های فرد[4] ، انتخاب شغل ، چالش  با رضایت  و دیگر مسائل بین فردی، مسائل مربوط به سبک زندگی مانند کار متعادل، خانواده و اوقات فراغت ».

     اولیور و اسپوکان (1988، نقل از بلوچر[5] ، 2000) مداخلات شغلی را به عنوان هر درمان یا تلاش برای افزایش پیشرفت شغلی افراد و یا ایجاد توانایی در افراد برای اتخاذ  تصمیم های شغلی تعریف نموده اند. این تعریف دامنه گسترده ای از معیارهای خاص و شیوه های منحصر به فرد را در بر می گیرد.

     فرانک پارسونز[6] (1909 ، نقل از نیستول ، 2003) یکی از اولین افرادی بود که مراحل مشاوره شغلی را شناسایی کرد. پارسونز شیوه سه مرحله ای خود را این چنین توصیف کرده است. یک فرد برای تصمیم گیری در مورد شغل مطلوب نیاز به موارد ذیل دارد:

1-   درک واضح و روشن از استعداد ، توانایی ، علائق ، آرزوها ، منابع ، محدودیت ها و آرمانها.

2-   آگاهی از شرایط موفقیت، مزایا و معایب، محاسن ، فرصت ها و چشم انداز سیاست های مختلف کار .

3-   استدلال صحیح در مورد رابطه این دو گروه از واقعیت ها.

     سالومون[7] (1988،  نقل از نیستول ، 2003)   دو مرحله دیگر به مدل سه مرحله ای پارسونز اضافه کرد. این دو مرحله دیگر به مداخلاتی که مشاوران پس از تصمیم گیری مراجعین استفاده می کنند متمرکز می باشد. در اولین مرحله به مراجعین کمک می شود تا در مورد آموزش و شغل تصمیم گیری نمایند. این مرحله می تواند شامل کمک به مراجعین برای کاریابی باشد. در مرحله دوم، به افراد تازه استخدام شده کمک می شود تا خودشان را با شغل جدید سازگار نمایند. در این مرحله به آنها کمک می شود تا با استرس شغلی ، ترس از شکست یا دیگر موانع اشتغال موفقیت آمیز برخورد موثر داشته باشند و بر آن فائق آیند.

     سالومون (1988) در مورد اینکه چگونه این مراحل به صورت  مفهومی و عقلانی درآید ، اطلاعات دیگری ارائه می دهد. وی خاطر نشان می سازد که مشاوران حتماٌ نباید این مراحل را به ترتیب دنبال نمایند ، بلکه می توان بر روی چند مرحله همزمان کار کرد. او همچنین برای کمک به مراجعان استراتژیهایی را بیان می نماید از جمله کمک به مراجعین برای شناخت توانایی ها و استعدادهای کاری، ارائه اطلاعات شغلی ، آشنایی با دنیای مشاغل و ارائه کمک برای کاریابی.

     جیسبرز ، هپنر و جانسون[8] (1988،  نقل از نیستول ، 2003) مدل دیگری در مورد روند مشاوره شغلی ارائه   داده اند. این محققان ارتباط موثر با مراجع و تاکید بر اهمیت حفظ یک ارتباط مشاوره ای مثبت در روند مشاوره شغلی را در مرکز مشاوره شغلی قرار دادند . اولین مرحله ، مرحله شروع نام دارد. در این مرحله فرصتی داده می شود تا ارتباط موثر برقرار شود و به موانع احتمالی مشاوره شغلی مانند مقاومت مراجع پرداخته می شود. در طول روند مشاوره شغلی ، به مسائل شغلی و فردی پرداخته خواهد شد. دیگر مراحل مدل آنها شامل جمع آوری اطلاعات از مراجع ، درک و به فرضیه درآوردن رفتار، تعیین اهداف و تهیه طرح های عملی، ارزیابی نتایج و قطع ارتباط       می باشد. بسته به نیازهای منحصر به فرد مراجعان ترتیب مراحل متفاوت خواهد بود .

 اهمیت مشاوره ی شغلی

     پاترسون در کتاب مشاوره و راهنمایی مدارس می نویسد : جامعه ما ، جامعه ارشاد و هدایت کار است. احتمال می رود که این رویه در آتیه نیز پایدار ماند،  گرچه با ازدیاد اوقات فراغت که زاییده ی تولید بیشتر (که قسمتی از آن نتیجه ی ماشینی شدن) است به جنبه های دیگر زندگی هم توجه بیشتری معطوف خواهد شد ، اما  کار فعلاٌ قسمت اعظم ساعات بیداری فرد بالغ، یا قریب به ثلث فعالیتهای او را تشکیل می دهد. کار جنبه ی جهانی دارد، در تمام جوامع حتی جوامع بدوی کار هست (اردبیلی ، 1378) . فروید بیان داشته ، آدمی دائماٌ تحت فشار برای اشتغال قرار ندارد. ما نه تنها کار می کنیم تا زنده بمانیم، بلکه زندگی می کنیم تا کار کنیم. کار عمل طبیعی بدن و مغز است. کار نیاز آدمی را به فعالیتهای بدنی و مغزی ارضا می کند. آن رو[9] می نویسد : در جامعه ی ما هیچ موقعیت واحدی وجود ندارد که در همه سطوح بتواند نیازمندیهای اساسی ما را نظیر کار و شغل ارضا کند (اردبیلی ، 1378) . آدلر (1963، نقل از شفیع آبادی 1384)  بیان می داردکار وسیله ای برای ایجاد رابطه با دیگران می باشد. از نظر آدلر انسان از طریق کار کردن به ایجاد روابط اجتماعی موفق می شود و بدینوسیله      می تواند مورد تایید دیگران قرار گیرد. یکی از نیازهای انسان با توجه به عقیده گلاسر[10] (1965 ، نقل از  شفیع آبادی ، 1384)  دوست داشتن و دوست داشته شدن است. کار کردن این نیاز روانی انسان را تا حد  ممکن ارضاء می نماید.

     از نظر اردبیلی (1378)  ، کار طبقه اجتماعی فرد ، جای زندگی ، طریق  و طرز زندگی ، لباس، ساعات کار و اوقاتی که فرد در منزل می گذراند یا استراحت می کند را معین می سازد. کار به طور غیرمستقیم در حالات روانی و طرز فکر، هدفها  و ارزشها ، نظرات درباره آموزش و پرورش ، دورنمای زندگی و عقاید سیاسی آدمی موثر است.

     باتوجه به اهمیت کار و پیشرفت علم  و صنعت و پیچیده تر شدن انتخاب از بین مشاغل متنوع و گوناگون راهنمایی و مشاوره شغلی ضروری به نظر می رسد. افزایش و تعدد مشاغل، شناخت آنها را مشکل تر نموده و در نتیجه انتخاب شغل و تصمیم گیری شغلی دشوارتر شده است. بدیهی است لازمه انتخاب صحیح و   تصمیم گیری مناسب و عاقلانه وجود اطلاعات دقیق و موثق می باشد. چنین اطلاعات دقیق و موثق از طریق برنامه های راهنمایی و مشاوره شغلی و حرفه ای قابل دسترسی است. به عبارت بهتر، از طریق راهنمایی و مشاوره شغلی و حرفه ای اطلاعات اولیه درباره مشاغل متعدد در اختیار افراد قرار می گیرد و افراد با مشاغل  مختلف آشنا می شوند (شفیع آبادی ، 1384) . از نظر اردبیلی (1378) در جامعه پیچیده  و متغیر فرد جوان غالباٌ برای اخذ تصمیم هشیارانه و مناسب و نیز طرح ریزی و آمادگی جهت شغل، در زمینه تصمیمی که گرفته ، نیازمند یاری است. چنین کمکی از طریق مشاوره تحصیلی  و شغلی  میسر است.

     به نظر کرامبولتز و همکاران (1990 ، نقل از زونکر ، 2006)  چون انتخاب شغل ممکن است ناشی از اطلاعات غلط باشد ، لذا افراد برای انتخاب شغل نیازمند کمک هستند و این کمک از طریق مشاوره شغلی امکانپذیر خواهد بود.

 

تاریخچه ی مشاوره ی شغلی و حرفه ای

سال 1908 :  راهنمایی حرفه ای در سال 1908 برای اولین بار در آمریکا به وسیله فرانک پارسونز با روش علمی انجام شد. وی به منظور کاریابی جوانان به تاسیس دفتر راهنمایی حرفه ای در بستن مبادرت کرد و از این رو به پدر راهنمایی شغلی مرسوم شد (بیرجندی ، 1384).

سال 1910 : نخستین کنفرانس ملی درباره راهنمایی حرفه ای در سال 1910 در شهر بستن تشکیل شد که منجر به ایجاد انجمن ملی راهنمایی حرفه ای در سال 1913 در شهر گراند راپید میشیگان گردید . (اردبیلی،  1378).

 سال 1917 : شرکت فعالانه آمریکا در جنگ جهانی اول در سال 1917 میلادی ایجاب نمود که آن کشور افراد متخصص را در زمینه های گوناگون تربیت و به میدانهای جنگ گسیل دارد. اولین عاملی که در آن زمان برای موفقیت شغلی نظر متخصصان را به خود جلب کرد بالا بودن هوشبهر بود. لذا گروهی از متخصصان تحت رهبری رابرت یرکس (1921 نقل از شفیع آبادی ، 1384) اولین آزمونهای هوشی یعنی آرمی الفا و آرمی بتا را تهیه کردند و تعدادی از سربازان را با این آزمونها مورد سنجش و ارزشیابی قرار گرفتند. بعدها رابطه هوشبهر افراد را که قبلاٌ مورد سنجش قرار گرفته بودند با نوع مشاغل آنها تعیین نمودند  و به مطالعه و بررسی تفاوت های  شغلی  بر اثر تفاوت در میزان هوشبهر اقدام کردند.

سال 1927 : این سال نقش مهمی را در پیشرفت راهنمای شغلی و حرفه ای ایفاء کرد. زیرا اولاٌ در این سال تحقیقات اولیه برای اندازه گیری رغبت آغاز و پی گیری گردید. ثانیاٌ تهیه پرسشنامه شغلی استرانگ SVB شروع شد که بعدها پس از تکمیل یکی از مهمترین پرسشنامه های تعیین رغبت شغلی را تشکیل داد. ثالثاٌ هال[11] استاد دانشگاه یل[12] با استفاده از نظریه های گذشتگان درصدد برآمد ماشینی بسازد که بدان وسیله بتواند موفقیت شغلی فرد را در مشاغل آینده اش پیش بینی کند. در سال های اخیر، ماشین های عظیم کامپیوتری توانسته اند عقیده هال را جامعه عمل بپوشانند و تا حدود زیادی راهنمایی شغلی و حرفه ای را به مرحله اجرا درآورند ( شفیع آبادی ، 1384).

سال 1931 : در این سال بر اثر شیوع بحران بیکاری و پایین بودن سطح زندگی کارگران در فاصله بین دو جنگ جهانی، موسسه ای در دانشگاه مینه سوتا در آمریکا ایجاد شد و ماموریت یافت تا راه چاره ای برای نابسامانی های حاصل از بیکاری پیدا کند. در سال 1933 میلادی  با تشکیل مرکز اشتغال و کاریابی در آمریکا اقداماتی برای ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضا برای توزیع کارگر به وجود آمد. بدین معنی که هر فردی که تقاضای کار  می کرد، از طریق این مرکز با توجه به خصوصیات فردی  و نیازهای شغلی جامعه به شغل مناسبی گمارده می شد. این مرکز در ایجاد تعادل بین عرضه و تقاضای بازار کار تا حدود زیادی موفقیت کسب نمود . ( شفیع آبادی ، 1384).

سال 1941 : با شرکت فعالانه آمریکا در جنگ جهانی دوم، عصر نوینی در راهنمایی حرفه ای آغاز شد . نیاز مبرم به وجود افراد متخصص برای امور جنگ ، در توسعه و گسترش راهنمایی شغلی و حرفه ای صفحات جدیدی را گشود. با استفاده از روش تحلیل عوامل، در تهیه و بررسی نتایج آزمونها ، معیارهای دقیق تر و عینی تری برای پیش بینی موفقیت شغلی معین شد. در سال 1951 میلادی گینزبرگ و همکارانش به انتشار کتاب خود اقدام نمودند. این کتاب که تحت عنوان انتخاب یک حرفه منتشر گردید، تاثیرات مهمی در پیشرفت مبانی و اصول راهنمایی و مشاوره شغلی و حرفه ای بر جای گذارد. ( شفیع آبادی ، 1384).

سال 1980 1950 : دو رویدادی که باعث شروع این دوره شدند جنگ کره (1953 1950 ) و گسترش جنگ سرد می باشد. در سال 1951 مهمترین تلفیق سازمانهای حرفه ای اتفاق افتاد. سازمانهای زیر در انجمن راهنمایی و پرسنلی آمریکا تلفیق شدند . [13](APGA) انجمن پرسنلی دانشگاهی آمریکا، انجمن راهنمایی سرپرستان و آموزشیاران دانشگاه ، انجمن راهنمایی شغلی و انجمن پرسنلی دانشجویی برای آموزشیاران تربیتی. در اوایل دهه 1950 کینز برگ ، اگزلرد[14] و هرما[15] (1951 ) ، رو (1956 ) ، سوپر (1957) تحول شغلی و حرفه ای را در       تئوری های انتخاب شغل ایجاد کردند. تحول و رشد تئوریهای شغلی باعث نقطه عطفی در جریان مشاوره شغلی شد . آموزش شغلی در دهه 1970 به طور اختصاصی به ایجاد تحول شغلی ، نگرشها و القاء ارزشها به آموزشهای سنتی پرداخت. آموزش شغلی بر آگاهی شغلی ، اکتشاف شغلی ، روشن سازی ارزشها، مهارتهای تصمیم گیری ، جهت گیری های شغلی و آمادگی  شغلی متمرکز شد (زونکر ، 2006) .

سال 1980  تاکنون : در این برهه از زمان مشاوره شغلی به حرکت خود به سمت شکوفا شدن و گسترش دادن خدمات خود با تمرکز بیشتر بر نیاز اقلیت ها و زنان ادامه داد. اقتصاد جهانی یک نیروی سوق دهنده به سمت تغییر در چگونگی کار و محل کار افراد شد. در سال 1984 سازمان ملی گواهینامه مشاوران شغلی به منظور ارائه تصدیق به مشاوران شغلی ایجاد شد. در دهه ی 1990 وب سایت اینترنتی مشاوره شغلی ایجاد شد که به طور فزاینده ای توسط جستجوگران شغل و افراد بزرگسال برای تغییر شغل مورد استفاده قرار گرفت. استانداردهای اخلاقی در استفاده از وب سایت های جستجوی شغل ، ارزیابی و مشاوره شغلی رو به گسترش نهاد ( زونکر ، 2006).

هدفهای ارائه اطلاعات شغلی و حرفه ای

     اطلاعات شغلی و حرفه ای به منظور نیل به برخی از هدفها و مقاصد ارائه می گردد. هدف اصلی و نهایی ارائه اطلاعات شغلی و حرفه


[1] - Axelson

[2] - Capuzzi & Gross

[3] - Engels

[4] - broadening ones horizons

[5] - Blocher

[6] - Parsons

[7] - Salomone

[8] - Gysbers , heppner & Johnson

[9] - Anne Roe

[10] - Glasser

[11]- Hull

[12] - yale

[13] - American personnel  and Guidance Association

[14] - Axelrad

[15] - Herma


What do eccentric heel drops do?
یکشنبه 15 مرداد 1396 06:35 ب.ظ
With havin so much content do you ever run into any issues of
plagorism or copyright infringement? My blog has a lot of completely unique content I've either
created myself or outsourced but it looks like a lot of it is
popping it up all over the internet without my agreement.

Do you know any solutions to help reduce content from being
stolen? I'd genuinely appreciate it.
What do you do when your Achilles tendon hurts?
شنبه 14 مرداد 1396 10:16 ق.ظ
Keep this going please, great job!
Don
دوشنبه 9 مرداد 1396 09:38 ب.ظ
Highly descriptive article, I loved that a lot. Will there be a part 2?
shannatruner.weebly.com
دوشنبه 9 مرداد 1396 08:10 ق.ظ
Hi! Do you know if they make any plugins to protect against hackers?
I'm kinda paranoid about losing everything I've worked hard on. Any recommendations?
Annett
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:00 ق.ظ
Very nice article, totally what I was looking for.
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 02:19 ق.ظ
Wonderful blog! I found it while browsing on Yahoo News. Do you have any suggestions on how
to get listed in Yahoo News? I've been trying for a while but I never seem to get there!
Many thanks
BHW
چهارشنبه 23 فروردین 1396 09:07 ب.ظ
I like reading an article that will make people think.
Also, many thanks for permitting me to comment!
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 07:46 ب.ظ
I do not even know the way I finished up right here, but I believed this submit was great.
I don't understand who you might be however certainly you are going to a famous blogger
for those who aren't already. Cheers!
manicure
پنجشنبه 10 فروردین 1396 11:30 ق.ظ
Heya i am for the first time here. I found this board and I find
It truly useful & it helped me out much. I hope to give something back and
aid others like you helped me.
سارا
یکشنبه 26 خرداد 1392 10:51 ب.ظ
سلام لطفا یه مقاله کامل درباره مشاوره شغلی بگذارید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر